Türkiye’nin 500 büyük şirketi belli oldu

İstanbul Sanayi Odası, Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Kuruluşu’nu açıkladı. İkinci 500, 2018 yılında üretimden net satışlarını yüzde 27,8 artışla 137,5 milyar TL’ye yükseldi. Bilkont Dış Ticaret ve Tekstil zirveye oturdu.

İstanbul Sanayi Odası (İSO), sanayi kuruluşlarının 2018 yılı verileri üzerinden yaptığı “İSO Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu- 2018” araştırmasının sonuçlarını açıkladı.

Üretimden satışlarda yüzde 28 artış

Geçen mayıs ayında açıklanan İSO 500’ün ardından tamamlanan araştırma sonuçlarına göre; İSO İkinci 500 şirketleri, 2017 yılının ardından 2018 yılında da üretimden net satışlarda yüksek bir performans sergiledi. Bir yönüyle Türkiye’nin KOBİ ölçeğindeki şirketlerinin röntgenini ortaya koyan İSO İkinci 500, 2018 yılında üretimden net satışlarını yüzde 27,8 gibi oldukça güçlü bir artışla 107,6 milyar TL’den 137,5 milyar TL’ye yükselti. Bu artış 2017 yılında da yüzde 30,9 gibi oldukça yüksek bir oranda gerçekleşmişti.

Liderlik koltuğu Bilkont’un oldu

İSO İkinci 500’ün bu yılki sıralamasına bakıldığında ilk üç sıra şöyle: 2018 yılında üretimden net satışlara göre ilk sırayı 413,7 milyon TL ile Bilkont Dış Ticaret ve Tekstil aldı. 412,4 milyon TL ile ikinciliğe yerleşen ORMA Orman Mahsulleri’ni 411,6 milyon TL ile Erişler Yem izledi.

2017 yılında, 309,4 milyon TL ile 145,2 milyon TL arasında üretimden net satış yapan şirketlerin girebildiği İSO İkinci 500’ün 2018 sıralamasında bu bant 413,7 milyon TL ile 177,8 milyon TL arasında oluştu.

Listeye 97 yeni şirket girdi

İSO İkinci 500 şirketlerinin bu yılki listesine bakıldığında sıralamaya 97 yeni kuruluşun girdiği görüldü. Bunlardan 62’si geçen yılki İSO 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralamasının dışından sıralamaya girme başarısı gösteren şirketlerden oluştu. Geriye kalan 35 kuruluş ise 2017 yılında İSO 500 sıralamasında yer alırken bu yıl İSO İkinci 500 sıralamasına geriledi.

İhracat yapan firma sayısı 451’e çıktı

İSO İkinci 500 kapsamındaki olumlu gelişmelerden biri de ihracat yapan firma sayısındaki artış eğilimi. Çalışmanın yapıldığı ilk yıl olan 1997’de ihracat yapan firma sayısı 407 iken, 2018’e gelindiğinde bu sayının 451’e yükseldiği görülüyor.

İSO İkinci 500 şirketleri içinde AR-GE yapanların sayısı bir önceki yıla göre 30 şirket artarak 188’den 218’e yükseldi. Bu sayının 2012 yılında 151 olduğunu hatırlatmakta yarar var. İSO 500’deki AR-GE yapan şirketlerin sayısı da 2018 yılında kayıtlara 276 şirket olarak geçmişti.

‘FİNANSMAN GİDERİ’ YİNE SAHNEDE!

Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının 2018 yılı sonuçlarına bakıldığında; birçok göstergede İSO 500 ile benzerlikler dikkat çekiyor. Özellikle finansal göstergelerde bu benzerlik belirginleşiyor. Örneğin; İSO İkinci 500 şirketleri de, tıpkı İSO 500 şirketleri gibi esas faaliyetlerinden kazandıklarını, finansman gideri olarak kaybediyorlar.

İSO İkinci 500’ün görece olumlu mali göstergelerine örnek olarak; borç/özkaynak dağılımında, önceki yıla göre daha dengeli bir görüntünün ortaya çıkması gösterilebilir. 2017 yılında yüzde 66,2 borç, yüzde 33,8 özkaynak olarak gerçekleşen borç/özkaynak ilişkisinde borçların payı 2018’de 62,4’e gerilerken özkaynakların payı yüzde 37,6’ya çıktı.

Borçlanmada kısa vadeye geçiş dikkat çekti

Borçlanma panoramasına bakıldığında, İSO İkinci 500’de özellikle kısa vadeye bir geçiş olduğu dikkat çekiyor. Bu durumun İkinci 500 şirketlerinin uzun vadeli borçlanma kabiliyetlerinin daha düşük olmasından kaynaklandığı söylenebilir.

TEMEL BAZI GÖSTERGELER

2018 yılı Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının bazı temel göstergeleri özetle şöyle gerçekleşti:

İSO İkinci 500’ün yıllara göre üretimden satışlar performansına bakıldığında, 2012-2016 döneminde görülen zayıf büyümenin, 2017 yılında yerini reel büyümeye bıraktığı görülüyor. Üretimden satışlarda 2018 yılında da reel büyüme eğilimi devam etmekle birlikte, artış oranı bir önceki yılın altında kaldı. 2017 yılında yüzde 17 olan üretimden satışlardaki reel büyüme, 2018 yılında yüzde 6,2’ye geriledi.

2018 yılında İSO İkinci 500’ün faaliyet karı oranı yüzde 12,1 olarak gerçekleşti. Böylece 2017 yılında yüzde 10,3 olan orana göre faaliyet karlılığında 1,8 puan iyileşme yaşandı. Toplam faaliyet karı büyüklüğü ise yüzde 51,7 gibi yüksek bir oranda artarak, 2017 yılında 12,5 milyar TL iken 2018 yılında 19 milyar TL’ye yükseldi.

İSO İkinci 500’ün faiz, amortisman ve vergi öncesi karında (FAVÖK) 2017 yılının ardından, 2018 yılında da sıçrama yaşanması dikkat çekti. 2017 yılında 16,6 milyar TL olan FAVÖK, 2018 yılında yüzde 39,8 oranında artarak 23,2 milyar TL’ye yükseldi. Faiz, amortisman ve vergi öncesi kardaki reel artış, yüzde 16,2 ile yüksek gerçekleşti.

Vergi öncesi kar ve zarar toplamı ise 2017 yılında 7,4 milyar TL iken, 2018 yılında yüzde 21,5 oranında artarak 9 milyar TL’ye yaklaştı. Aynı yılda vergi öncesi kar ve zarar toplamındaki reel artış yüzde 1 oldu.

İSO İkinci 500’de yer alan ilk 50 sanayi kuruluşu ve üretimden satışları şöyle:

2018 2017 Kuruluşlar Üretimden
satışlar (Net) (TL)
1 63 Bilkont Dış Ticaret ve Tekstil Sanayi A.Ş. 413.697.419
2 13 ORMA Orman Mahsulleri İntegre San. ve Tic. A.Ş. 412.376.158
3 43 Erişler Yem San. ve Tic. A.Ş. 411.552.018
4 101 Balorman Orman Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. 410.367.083
5 Felda Iffco Gıda San. ve Tic. A.Ş. 409.383.535
6 Öztiryakiler Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. 409.091.663
7 Oğuz Tekstil San. ve Tic. A.Ş. 404.915.710
8 Tufan Endüstri Demir Çelik San. ve Tic. A.Ş. 404.592.636
9 12 Pilyem Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş. 403.834.022
10 + Oyka Kağıt Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. 403.264.246
11 70 Magnesit A.Ş. 402.826.074
12 175 Hasparlak Çelik San. ve Tic. A.Ş. 401.119.502
13 62 Grammer Koltuk Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. 400.291.122
14 176 Erdem Soft Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. 399.819.352
15 Ege Seramik San. ve Tic. A.Ş. 399.385.311
16
17 18 Ermaksan Makina San. ve Tic. A.Ş. 395.412.416
18 96 Kervan Gıda San. ve Tic. A.Ş. 394.385.622
19 50 Nemak İzmir Döküm Sanayi A.Ş. 393.832.198
20 178 Omnia Nişasta San. ve Tic. A.Ş. 393.372.551
21 Yakupoğlu Tekstil ve Deri San. Tic. A.Ş. 393.364.350
22 23 Ve-Ge Hassas Kağıt ve Yapıştırıcı Bant San. ve Tic. A.Ş. 392.294.187
23 7 YÜNSA Yünlü San. ve Tic. A.Ş. 391.728.409
24 80 Akım Metal San. ve Tic. A.Ş. 390.135.136
25 54 Demisaş Döküm Emaye Mamulleri Sanayi A.Ş. 389.083.419
26 272 Agrobest Grup Tarım İlaçları Tohumculuk İmalat İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. 388.825.779
27
28 205 Gemciler Güven Metal San. ve Tic. A.Ş. 388.475.166
29 84 Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş. 387.990.705
30 333 DB Tarımsal Enerji San. ve Tic. A.Ş. 387.172.754
31 Özerdem Mensucat San. ve Tic. A.Ş. 385.709.533
32 144 Kıvanç Tekstil San. ve Tic. A.Ş. 385.682.638
33 + Karizma Beşler Et-Gıda San. ve Tic. A.Ş. 385.643.271
34 145 Murat Ticaret Kablo Sanayi A.Ş. 385.150.407
35 Trakya Yenişehir Cam Sanayii A.Ş. 384.859.803
36 Demir Export A.Ş. 383.320.226
37 + Kale Havacılık Sanayi A.Ş. 381.802.867
38 Arslantürk Tarım Ürünleri San. İhr. ve İth. A.Ş. 381.613.095
39 76 BATIÇİM Batı Anadolu Çimento Sanayii A.Ş. 380.976.612
40 Erdem Tekstil San. ve Tic. A.Ş. 378.889.678
41 75 Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayi A.Ş. (TÜLOMSAŞ) 378.376.190
42 Yurtbay Seramik San. ve Tic. A.Ş. 376.399.085
43 + Polisan Kimya Sanayii A.Ş. 376.383.096
44 71 Kombassan Kağıt Matbaa Gıda ve Tekstil San. Tic. A.Ş. 376.354.839
45 130 Eskapet Pet Ürünleri Kimya Gıda Nakliye San. ve Tic. Ltd. Şti. 376.082.107
46 159 Torun Bakır Alaşımları Metal San. ve Tic. A.Ş. 375.338.090
47 92 Roteks Tekstil İhracat San. ve Tic. A.Ş. 374.807.153
48 203 Parsan Makina Parçaları Sanayii A.Ş. 373.305.734
49 89 Karbel Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. 373.284.119
50 120 Cam Merkezi San. ve Tic. A.Ş. 372.547.463

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, “Araştırma sonuçları, sanayicimizin en zor faaliyet koşullarında dahi Türkiye’ye karşı olan sorumluluklarını fedakarca yerine getirdiklerini ortaya koyuyor.” ifadelerini kullandı.

Bahçıvan, İSO’nun “Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasının 2018 yılı sonuçlarına ilişkin yaptığı açıklamada, İSO 500’ün ardından açıkladıkları İSO İkinci 500’de yer alan şirketlerin, büyük ölçüde KOBİ niteliğindeki kuruluşların performansını ortaya koyan bir araştırma olduğunu belirtti.

Dolayısıyla, ekonomik araştırmalar için bütünsel olarak saygın ve nitelikli bir kaynak olmasının yanında, kendileri açısından bu yönüyle de çok değerli olduğunu ifade eden Bahçıvan, şunları kaydetti:

“İSO İkinci 500 sayesinde ülkemizin KOBİ niteliğindeki kuruluşlarının performansını her yıl düzenli bir şekilde gözlemleyebiliyoruz. 2017 yılındaki yüzde 7,4’lük güçlü büyümenin ardından gelen 2018 yılı, gerek küresel ekonomideki daralma ve gerekse iç tüketimdeki durgunluğun da etkisiyle ekonomimiz açısından zor bir yıldı. İşte o zor koşullarda bile İSO İkinci 500’ü oluşturan sanayicilerimizin üretimden satışlarını yüzde 27,8 gibi ciddi bir oranda artırmaları ve yüzde 6’nın üzerinde bir reel büyüme yakalamaları her türlü takdiri hak etmektedir.

Genel olarak İSO İkinci 500’ün sonuçlarına baktığımızda, İSO 500’e paralel sonuçlarla karşı karşıya olduğumuzu görüyoruz. En önemli fark ise borçlanmada görülüyor. 2018 yılı sonuçları, İSO İkinci 500 şirketlerinin uzun vadeli borçlarının azaldığını, kısa vadeli borçlarının ise arttığını gösteriyor. Bunun iki nedeni var, birincisi borçlanma kaynaklarının önceki yıllara göre ciddi bir şekilde kısılması ve daralmasıdır. İkincisi ise KOBİ ölçeğindeki şirketlerimizin borçlanma kabiliyetinin azalmasıdır.”

Dolayısıyla çalışmanın 2018 yılı sonuçlarında, dünya ticaretinde şiddetlenen korumacılık rüzgarlarının yanı sıra Türkiye ekonomisinin geçtiği kritik dönemecin de dolaylı ve dolaysız yansımalarını açık bir şekilde izleyebildiklerini aktaran Bahçıvan, “Örneğin şirketlerimiz üretimden satışlarında yüzde 6,2’lik bir reel artış sağlasa da ihracatın bu büyümedeki katkısının sınırlı kaldığını görüyoruz. Bu da İSO İkinci 500 şirketlerimiz arasında küresel ekonomideki yavaşlamanın daha fazla hissedildiğini gösteriyor.” ifadelerini kullandı.

 – “Ar-Ge harcaması yapan kuruluş sayımızın sıçrama yapması sevindirici”

İSO Başkanı Bahçıvan, İSO İkinci 500 çalışmasının ortaya çıkardığı en önemli ve olumlu sonuçlardan birinin sanayicilerin ana faaliyet alanlarına yoğunlaşmayı sürdürerek özellikle faaliyet karlılığında güçlü iyileşmeler sağlamaları olduğuna işaret etti.

Satış ve faaliyet giderlerini yönetmede daha başarılı olan firmaların, 2018’de net satışlara oranla faaliyet karını 1,8 puan artışla yüzde 12,1’e yükselttiğini vurgulayan Bahçıvan, artan kur ve faizlerin etkisiyle İSO İkinci 500 şirketleri için de finansman giderlerinin şiştiğini ve bunun karlılığı önemli ölçüde sınırladığını ifade etti.

Bahçıvan, şunları kaydetti:

“İSO İkinci 500 2017’de faaliyet karının yüzde 42,8’ini finansman giderlerine harcarken bu oran 2018’de yüzde 52,6’ya yükselmiştir. İSO İkinci 500’ün teknoloji ve Ar-Ge tarafındaki göstergeleri ise bazı iyi gelişmelere rağmen maalesef tatmin edici değildir. Ar-Ge harcaması yapan kuruluş sayımızın 188’den 218’e doğru güçlü bir sıçrama yapmasını sevindirici bulsak da bu güçlü artışın Ar-Ge harcamaları büyüklüğüne yansımadığını görüyoruz. Kuşkusuz firmalarımızın mali açıdan zorlandıkları bir dönemde bu durum bir ölçüde doğal karşılanabilir. Yine de teknolojik dönüşüm ve inovasyonun KOBİ’ler açısından ertelenemez bir hedef olduğunu da her zaman dikkate almamız gerekiyor.”

Bahçıvan, 2018 yılı Türkiye’nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasını bir bütün olarak değerlendirildiğinde, sanayicinin en zor faaliyet koşullarında dahi Türkiye’ye karşı olan sorumluluklarını fedakarca yerine getirdiklerini ortaya koyduğunu belirtti.

Erdal Bahçıvan, “Yaşanan tüm zorluklara rağmen, yatırımlarıyla iş ve aş üreterek Türkiye’nin ve Türkiye ekonomisinin yanında olduğunu gösteren sanayicilerimize bu kıymetli çabaları ve değerli bilgilerini bizimle paylaştıkları için buradan bir kez daha teşekkür ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

 

Yorum yok

Yorum Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

İlgili Haberler

Site Haritası