Fason üretimde indirimli kurumlar vergisi…

Adnan Yıldırım

– Fason üretimde indirimli kurumlar vergisi düzenlemesi, Temmuz 2026’da yayımlanan 26 Sıra No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile netlik kazandı. Böylece imalatçıların üretim süreçlerini dışarıdan destekleyerek büyütmelerinin önünü açılmış oldu. Yapılan yasal değişikliklerle (7582 Sayılı Kanun kapsamında), sanayi sicil belgesine sahip imalatçıların üretim kazançlarına uygulanan kurumlar vergisi oranı, 2027 yılından itibaren elde edilecek kazançlar için %12,5’e düşürüldü.

– Yapılan yasal düzenlemenin temel amacı, sanayicilerin, kapasite yetersizliği veya uzmanlık gerektiren ara süreçlerde dışarıdan fason hizmet alırken vergi avantajını kaybetme korkusunu ortadan kaldırmak, üretim maliyetlerini düşürmek ve rekabeti arttırmak. Aynı zamanda kayıtlı ekonomi teşvik etmek ve ekonomik esnekliği desteklemek. Bu noktada vergi denetim elemanlarının standart bir yaklaşım göstermesi şart.

5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda indirimli kurumlar vergisi oranı düzenlemesi; yatırımların teşviki konusunda KVK 32/A maddesinde, kurumlar vergisinde genel oranın, geçici vergi oranının ve artırımlı vergi oranı ile muhtelif faaliyetler ya da durumlarda oran indirimleriyle ilgili düzenlemeler ise KVK’nun ”Kurumlar vergisi ve geçici vergi oranı” başlıklı 32’inci maddesinde düzenlendi. Üretim faaliyetlerinde indirimli kurumlar vergisi oranını belirleyen yeni düzenleme; 4 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 21 Mayıs 2026 tarih ve 7582 sayılı kanunun 8’inci maddesi ile yapıldı.

YENİ DÜZENLEME NELERİ GETİRİYOR?

Yapılan düzenleme ile ilgili madde metni aşağıdaki gibidir.

“………

MADDE 8- 5520 sayılı Kanunun 32 nci maddesinin sekizinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirildi.

“(8) Kurumlar vergisi oranı, sanayi sicil belgesini haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları ile zirai üretim faaliyetiyle iştigal eden kurumların münhasıran bu üretim faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına %12,5 olarak uygulanır. Bu fıkra kapsamında indirimli orandan faydalanılan kazançlar için yedinci fıkra kapsamında ayrıca indirim uygulanmaz.”

…….”

7582 sayılı Kanun’un maddeler itibarıyla yürürlük zamanlarnı belirleyen 14//c maddesiyle yapılan düzenleme gereği, tarımda ve sanayide üretim faaliyetleri için öngörülen %12,5 (indirimli) kurumlar vergisi oranı; (geçici vergi dönemleri dahil) 2027 yılı ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilecek kurum kazançlarına, özel hesap dönemine tabi olan kurumların ise 2027 takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme dönemlerinde elde edilecek kurum kazançlarına uygulanacaktır.

FASON ÜRETİMDE ORAN UYGULAMASI

%12,5 indirimli kurumlar vergisi oranı uygulaması, yukarıda tam metnine yer verilen kanun metnine göre kurumların sadece üretimden elde ettikleri kazançlarına uygulanabilecek. Kurumların üretim faaliyetleri dışındaki faaliyetleri ya da gelirlerinin de bulunması halinde, %12,5 oranının uygulanacağı vergi matrahının nasıl hesaplanacağı konusunda 26 nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde iki ayrı örnek verildi. Ayrıca, tebliğin, firmaların üretim faaliyetlerinin belirli safhalarında dışarıdan fason hizmet satın alınarak ürettiği ürünlerden elde edilen kazançlar için kurumlar vergisi oranının %12,5 olarak uygulanabilmesi konusunda da “32,1,2.6.1.Üretim faaliyetlerinde fason imalat” başlığı altında, bazı koşullar öngörülüyor.

Tebliğde yapılan açıklamalara göre prensip olarak, firmaların dışarıdan fason hizmet satın alarak ürettikleri ürünlerden elde ettikleri kazançların üretim kazancı sayılarak %12,5 vergi oranından yararlanabilecekleri açıkça söylenmiş ancak bunun için;

• Mükellef firmanın sanayi sicil belgesine sahip olması, fiilen üretim faaliyetiyle iştigal ediyor olması,
• Fason imalatın sadece sanayi sicil belgesi veya faaliyet ruhsatında yazılı üretim kapsamında yaptırılması,
• Söz konusu imalatın fason imalattan çok işletmenin kendi imalatından oluşması,
• İstisnadan yararlanacak kazanç tutarının fiili kapasite kullanımı ile sınırlı olması,
• İş riskinin ve organizasyonunun üstlenilmesi,
• Hammadde ve yardımcı maddelerin temin edilmesi,

gerektiği belirtilerek uygulamanın bu çerçevede yapılması ifade ediliyor.

DIŞARIDAN FASON ÜRETİM HİZMETİ SATIN ALINARAK ÜRETİM YAPILIRSA

Bu koşulları maddeler halinde belirleyen tebliğin aynı bölümünde, üretim faaliyetinin esas itibarıyla fason üreticiler aracılığıyla yürütülmesi veya mükellefin üretim organizasyonu ve üretim riskini üstlenmeksizin yalnızca ticari faaliyette bulunması halinde, bu faaliyetlerden elde edilen kazançlar üretim faaliyetinden elde edilen kazanç olarak değerlendirilmeyeceği, diğer bir ifade bu kazançlar için %12,5 indirimli vergi oranından yararlanılamayacağı açıkça belirtiliyor.

Dışarıdan fason üretim hizmeti satın alınarak üretim yapılması durumunda indirimli oran uygulamasının nasıl yapılacağına ilişkin olarak tebliğin aynı bölümünde verilen örnekte ise mobilya imalatı yapan ve sanayi sicil belgesine sahip bir şirketin, ürettiği mobilyaların bazı parçalarının kesim ve boyama işlemlerini fason olarak yaptırması; buna karşılık üretim planlaması, hammadde temini, kalite kontrol ve üretim faaliyetini kendisinin yürütmesi halinde, ürünlerin satışından elde edilen kazancın üretim faaliyeti kapsamında değerlendirileceği belirtiliyor.

YENİ İHTİLAFLAR ÇIKABİLİR

Özetle, imalatçı firmaların dışarıdan fason hizmet satın almaları durumunda Tebliğde yapılan açıklamalar ve mobilya sektörüyle ilgili verilen örnekten, İdare’nin konuya yaklaşımının genel çerçevesi anlaşılıyor. Fakat uygulamada bu yaklaşımın her sektörde ve firmada birebir karşılığını bulmak ya da imalatçı firmaların kendi yaptıkları ile dışarıya yaptırdıkları işlerin aynı üretim sürecinde bulunması hallerinde; İdarenin bu yaklaşımına uygunluğun sağlanıp sağlanmadığının tespiti konusu yeni ihtilaflara yol açma potansiyeli taşıyor. Vergi uygulamaları ve denetimlerde yaşananlar dikkate alındığında ve özellikle de vergi denetimi boyutunda vergi denetim elemanlarının yaklaşımlarının standart olmayacağı/olmayabileceği, firmalar ve sektörler itibarıyla farklı değerlendirmelere yol açacağı bugünden anlaşılıyor.

Adnan YILDIRIM

Ekonomi Bakan Yardımcısı (2014-2015)

Türk Eximbank Genel Müdürü (2016-2019)

yildirim@turcomoney.com