Yapay zekâ destekli siber tehditlerle acil mücadele zamanı

Gürdoğan Yurtsever

– Yapay zekâ yaşamımızı her alanda derinden etkilemeye ve değiştirmeye devam ediyor. Daha önce ileri teknik bilgi, ciddi zaman ve yüksek maliyet gerektiren işlemler artık yapay zekâ araçlarıyla daha kısa sürede ve kolay gerçekleştirilebiliyor. Kötü niyetli kişiler yapay zekâ sayesinde kolayca zararlı kodlar geliştiriyor, güvenlik açıklarını tarıyor ve buluyor, ikna edici oltalama mesajları hazırlıyor ve saldırılarını hedefe göre uyarlıyor.

– Yapay zekâ, durmaksızın çalışan, hızla öğrenen ve kolayca ölçeklenen olağanüstü hızlı bir saldırı düzeni ile siber tehditleri dönüştürüyor ve riskleri artırıyor. Bu tehlike karşısında OpenAI tarafından başlatılan “Siber Savunma İçin Ortak Eylem Çağrısı” küresel bir inisiyatif olarak dikkat çekici bir adımı oluşturuyor. Açık mektup şeklindeki bu inisiyatif siber savunma alanında küresel bir atılımı hedefliyor. İnisiyatife, isteyen kuruluşlar katılım sağlayabiliyor. 

Yapay zekâ yaşamımızı her alanda derinden etkilemeye ve değiştirmeye devam ediyor. Bu durum bir taraftan yeni ve etkili siber güvenlik teknolojilerinin geliştirilmesine katkıda bulunurken, diğer taraftan siber saldırıların hızını, ölçeğini ve etkisini de kökten değiştiriyor. Daha önce ileri teknik bilgi, ciddi zaman ve yüksek maliyet gerektiren işlemler artık yapay zekâ araçlarıyla daha kısa sürede ve kolay gerçekleştirilebiliyor. Kötü niyetli kişiler yapay zekâ sayesinde kolayca zararlı kodlar geliştiriyor, güvenlik açıklarını tarıyor ve buluyor, ikna edici oltalama mesajları hazırlıyor ve saldırılarını hedefe göre uyarlıyor. Böylece az sayıdaki uzman saldırganın üretim kapasitesi katlanırken teknik yeterliliği sınırlı kişilerin de ciddi tehdit oluşturması mümkün hale geliyor. Yapay zekâ, durmaksızın çalışan, hızla öğrenen ve kolayca ölçeklenen olağanüstü hızlı bir saldırı düzeni ile siber tehditleri dönüştürüyor ve riskleri artırıyor.

YAPAY ZEKÂ SİBER TEHDİTLERİ HIZLA ARTIRIYOR

Bu tehlike karşısında OpenAI tarafından başlatılan “Siber Savunma İçin Ortak Eylem Çağrısı” küresel bir inisiyatif olarak dikkat çekici bir adımı oluşturuyor. Açık mektup şeklindeki bu inisiyatif siber savunma alanında küresel bir atılımı hedefliyor. İnisiyatife, isteyen kuruluşlar katılım sağlayabiliyor.  İçinde çok önemli markaların da bulunduğu yüzden fazla teknoloji, finans, telekomünikasyon, danışmanlık ve siber güvenlik kuruluşunun desteklediği açık mektup, önümüzdeki ayları kritik bir fırsat dönemi olarak görüyor. Çünkü modeller geliştikçe yapay zekâ destekli saldırıların daha yaygın ve gelişmiş hâle geleceği, hastanelerden internet altyapı tesislerine kadar şirketler ve kamu hizmetlerinin günümüzden daha ağır risklerle karşılaşacağı öngörülüyor. Çağrının temel amacı korku üretmek değil, saldırganların büyüyen kapasitesine karşı savunucuların imkânlarını daha hızlı büyütmek olarak karşımıza çıkıyor.

SİBER SAVUNMA İÇİN ORTAK EYLEM ÇAĞRISI

Siber savunmayı güçlendirmek için önümüzde kısıtlı bir zaman olduğu vurgulanıyor. Çağrının en çarpıcı yönü, mevcut güvenlik yaklaşımının artık yeterli olmadığını açıkça ve doğrudan kabul etmesiyle ortaya çıkıyor. Yıllardır kullanılan güvensiz ve yamasız yazılımlar, aşırı kullanıcı yetkileri, yanlış yapılandırmalar, zayıf kimlik doğrulama yöntemleri, güvensiz yazılımlar ve eski sistemlerde biriken riskler, yapay zekâ çağında daha tehlikeli hâle geliyor. Özellikle hastaneler, belediyeler ve diğer kritik altyapı kuruluşları sınırlı bütçe ve insan kaynağıyla bu yükü taşımaya çalışıyor. Saldırganlar otomasyon ile gelişirken savunmacının hâlâ dağınık tablolar, geciken satın almalar ve yetersiz ekiplerle mücadele etmesi kabul edilebilir görünmüyor. Bu nedenle çağrı, güvenliği yalnızca bilgi teknolojileri biriminin sorunu sayan anlayışın terk edilmesini, yöneticilerin doğrudan ve acil sorumluluk üstlenmesini ön plana çıkarıyor.

YAPAY ZEKÂYI SAVUNMANIN GÜCÜNE DÖNÜŞTÜRMEK

Açık mektubun ikinci önemli mesajı, yapay zekânın yalnızca saldırganların silahı olmadığı, doğru kullanıldığında savunmanın en güçlü çarpanına dönüşebileceği yönünde oluyor. Yapay zekâ, karmaşık güvenlik bilgisini daha geniş ekiplerin kullanımına açıyor, temel kontrolleri hızlandırıyor, maliyetleri azaltıyor ve uzmanların en zor vakalara odaklanmasını sağlıyor. Ancak tek bir kurumun geliştirdiği çözüm kendi duvarları içinde kalırsa kolektif dayanıklılık oluşmuyor. Araçların, uygulanabilir bilginin, tehdit istihbaratının ve doğrulanmış düzeltmelerin paylaşılması gerekiyor. Çağrı ayrıca siber geleceğin tek bir şirketin kontrolünde olmaması gerektiğini vurguluyor. Bu yaklaşım, rekabetin ötesinde yeni ve güçlü bir güvenlik dayanışması öneriyor. Bu şekilde bir kuruluşta kapatılan açık, paylaşım sayesinde binlerce kuruluşun ortak savunmasına önemli katkılar sağlayabilir hale dönüşüyor.

KURUMLAR İÇİN ACİL GÜVENLİK ÖDEVİ

Her kuruluşun siber savunmayı yönetim gündeminin acil ve ölçülebilir bir önceliği hâline getirmesi önem taşıyor. Güvenlik standartlarının yükseltilmesi, kurumların en yüksek riskli zayıflıkları belirlemesi, bunları temel hizmetleri aksatmadan gidermesi ve düzeltmelerin gerçekten işe yaradığını doğrulaması gerekiyor. En az ayrıcalık ilkesi, güçlü erişim kontrolleri, çok katmanlı savunma ve güvenli kimlik doğrulama artık iyi uygulama seçeneği değil, asgari dayanıklılık şartı sayılıyor. Yama uygulanamayan eski sistemlerde telafi edici kontroller kurulması ve bunların düzenli biçimde test edilmesi önem taşıyor. Güvenlik çıtasının yalnızca mevcut sistemlerde değil, satın alınan, geliştirilen veya kullanıma alınan her üründe, yapay zekâ tarafından üretilen kodlar dâhil olmak üzere, sürekli yükseltilmesi önem taşıyor. Geniş kapsamlı koruma için yetkin ve düşük maliyetli modeller kullanılması, zor sorunlarda ise üst seviye yeteneklerden yararlanılması öneriliyor.

TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİ VE HÜKÜMETLERİN SORUMLULUĞU

Siber güvenlik şirketleri ve teknoloji ortakları açısından çağrı, ürün satmanın ötesine geçen bir sorumluluk tarif ediyor. Bu kuruluşlardan savunmaları ileri siber yeteneklere karşı sürekli sınamaları, mevcut araçları yapay zekâyla güçlendirmeleri ve bulunan açıkları hızla kapatmaları bekleniyor. Yapay zekâ destekli saldırılara karşı mücadele ve müdahaleye öncülük etmeleri isteniyor. Kritik altyapı işletmecilerine yalnızca yazılım lisansı vermek yetmiyor; kurulum, uygulama ve düzeltme doğrulaması için sahada destek sunulması gerekiyor. Hükümetlere ise tehdit istihbaratını işler ve paylaşılabilir hâle getirme, olay müdahalesini sınırlar arasında koordine etme ve kaynağı yetersiz temel hizmetleri finanse etme görevi düşüyor. Başarıyı toplantı sayısıyla değil, gerçek dünyadaki korunan kuruluşların artışıyla, saldırıların kontrol altına alınma hızıyla ve uygulanan düzeltmelerin kalıcılığı ve sürdürülebilirliğiyle ölçmek gerekiyor.

YAPAY ZEKÂ ŞİRKETLERİNE DÜŞEN ÖZEL ROL

En ileri yapay zekâ şirketlerine düşen rol daha da özel görünüyor. Çünkü hem riskin büyümesini hızlandıran kapasiteyi geliştiriyor hem de savunmanın en etkili araçlarını üretebiliyorlar. Açık mektup bu şirketleri, kaynakları yetersiz kritik altyapı ekiplerine sorumlu model erişimi, finansman, eğitim ve uygulamalı destek sağlamaya çağırıyor. Aynı zamanda otonom yapay zekâ aracılarının kimliklerinin izlenebilir ve hesap verebilir olması, sürekli gözlem ve güvenlik araçlarının geliştirilmesi önem kazanıyor. Yetkili güvenlik testlerine, gizli bildirimlere ve doğrulanmış düzeltmelere yatırım yapılması isteniyor. Hükümetler ve diğer güvenlik ortakları ile bu kapsamdaki araçları, uygulama rehberlerini ve tehdit değerlendirmelerini paylaşmaları öneriliyor. Bu şekilde teknolojik gücü elinde bulunduranların yalnızca model güvenliğini değil, o modellerin dönüştürdüğü bütün dijital ekosistemin dayanıklılığını da sahiplenmesi gerekiyor.

SİBER SAVUNMAYI GÜÇLENDİRMEK İÇİN KISITLI ZAMANIMIZ VAR

Bu ortak çağrı, siber güvenliğin artık tek tek kurumların kendi kapılarını kilitlemesiyle sağlanamayacağını hatırlatıyor. Yapay zekâ saldırıyı ucuzlatıyor, hızlandırıyor ve etkisini büyütüyor. Aynı özellikler savunma için seferber edildiğinde ise yıllardır çözülemeyen açıkları kapatma imkânı doğuyor. Bunun için kamu ile özel sektör arasında güvenilir bilgi paylaşımı kurulması, kritik altyapıya öncelikli finansman sağlanması, yapay zekâ destekli savunma araçlarının erişilebilir kılınması ve sonuçların bağımsız biçimde doğrulanması gerekiyor. Bu kapsamda henüz hareket alanımız varken ortak ve güçlü bir sorumluluk ile acilen harekete geçilmesi gerekiyor. Hızla artan yapay zekâ destekli siber riskler ile mücadele etmek için bilgiyi, kaynağı ve çözümü en hızlı paylaşan savunma ağının kazanmasına yönelik her türlü kolektif çabanın gösterilmesi ve işbirliğinin geliştirilmesi önem taşıyor.

Gürdoğan YURTSEVER

Mevzuat Uyum Derneği Kurucu/Onursal Başkanı

yurtsever@turcomoney.com