Mastercard “2026 Ekonomik Görünüm” raporunu yayımladı

İSTANBUL (AA) – Mastercard, Mastercard Ekonomi Enstitüsü (MEI) tarafından hazırlanan “2026 Ekonomik Görünüm” raporunu paylaştı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, yapay zeka maliyetlerindeki düşüşü, kurumsal entegrasyon süreçlerini ve otonom işlem kabiliyetine sahip asistan sistemlerini ele alan MEI’nin “2026 Ekonomik Görünüm” raporu, yapay zeka kullanımının deneme aşamasını geride bırakarak küresel büyümenin merkezine yerleştiğini ortaya koydu.

MEI verilerine göre, yapay zeka sistemlerinin maliyetleri son 3 yılda yüzde 30 azalırken, kurumsal entegrasyon oranı yüzde 88’e ulaştı.

ABD’de bilgi işlem ekipmanlarına yapılan yatırımların geçen yılın ilk yarısında bir önceki yıla göre yüzde 20’den fazla artış gösterdi. MEI, 2026’da daha derin yapay zeka entegrasyonunun küresel ekonomik büyümenin temel itici gücü olacağını öngörüyor.

MEI tarafından geliştirilen “AI Enthusiasm Index” verileri, ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyi ile yapay zeka adaptasyonu arasında pozitif bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor.

Endekse göre ABD ve Danimarka gibi gelişmiş ekonomiler zirvede yer alırken, Türkiye, Güney Kore, İtalya ve İspanya gibi ülkeler yapay zeka benimsenmesinde son dönemde güçlü ivmeyi yakalayan ve hızla yükselen pazarlar arasında dikkati çekiyor.

– “Agent Pay” ile güvenli otonom ticaret dönemi

Rapora göre 2026’da küresel büyümenin ana itici gücü, tüketici adına otonom işlem yapabilen “Yapay Zeka Asistanı” (Agentic AI) sistemleri olacak. Bugüne kadar sadece veri tarayan sistemlerin yerini, kullanıcı adına “muhakeme yapabilen” ve eyleme geçebilen asistanlar alıyor.

Eski nesil yapay zeka, bir seyahat planında sadece uçuş listesini sunarken, yeni nesil yapay zeka asistanları, kullanıcının zaman, maliyet, koltuk tercihi ve hava yolu sadakat puanlarını dikkate alarak en uygun uçuşu seçip rezervasyonu kullanıcı adına tamamlayabiliyor. Üstelik bu tercihleri bir sonraki seyahat için hafızasında tutuyor.

Mastercard, bu alandaki güveni tesis etmek amacıyla geçen yıl küresel ölçekte “Agent Pay” programını başlattı. Program, yapay zeka asistanları aracılığıyla yapılan ticaretin (agentic commerce) botların müdahalesi olmadan, güvenli raylar üzerinde gerçekleşmesini sağlayan bir kabul çerçevesi sunuyor.

Bu yıl tek bir görevi yerine getirmek için birlikte çalışan çoklu asistan sistemlerinin (multi-agent systems) yaygınlaşması bekleniyor.

– KOBİ’ler ve finansal kapsayıcılık için fırsat eşitliği

Yapay zeka sadece büyük şirketlerin değil, küçük işletmelerin de verimliliğini artırıyor. Microsoft Digital Doors etkinliğinde paylaşılan verilere göre, satış modellerini analiz eden yapay zeka araçlarını kullanan küçük işletmeler, yüzde 50 daha fazla nitelikli potansiyel müşteri (lead) elde ederken, dönüşüm oranlarını yüzde 20-30 artırabiliyor.

İşletme sahiplerinin yüzde 78’i yapay zekanın kendilerine zaman kazandırdığını belirtiyor.

Finansal kapsayıcılık alanında ise Mastercard Kapsayıcı Büyüme Merkezi tarafından desteklenen ve Kolombiya merkezli bir girişim olan Quipu, geleneksel banka hesabı olmayan işletme sahiplerine yapay zeka destekli mikro krediler sunuyor.

Latin Amerika’da işletme sahiplerinin yaklaşık üçte biri kayıt dışı ekonomide yer alıyor ve banka geçmişleri olmadığı içn kredi alamıyor.

Quipu, yapay zekayı kullanarak bu girişimcilerin kredi notunu sosyal medya paylaşımları, envanter verileri ve gerçek zamanlı işlemler gibi alternatif veriler üzerinden hesaplıyor. 2021’den bu yana 26 bin girişimciye 5 milyon dolar kredi sağlandı.

– Siber tehditlere karşı “insan ve yapay zeka” işbirliği

Yapay zeka araçlarının yaygınlaşması, siber güvenlik risklerini de beraberinde getiriyor. Mastercard tarafından dünya genelinde 13 bin tüketiciyle yapılan bir ankete göre, tüketicilerin bir numaralı korkusu yapay zekayla üretilmiş sahte içerikler (deepfake) oldu. Katılımcıların sadece yüzde 13’ü bu tür sahte içerikleri ayırt edebileceğine inanıyor.

Siber suçluların yapay zeka destekli oltalama (phishing) e-postaları ve deepfake videolarıyla daha inandırıcı hale geldiğine dikkati çeken uzmanlar, savunma tarafında da yapay zekanın kritik rol oynadığını belirtiyor.

Mastercard uzmanları da dolandırıcıların sürekli değişen yöntemlerine ve artan yaratıcılıklarına dikkati çekerek, yeni dolandırıcılık eğilimlerinin önüne geçmek için güvenlik çözümlerinin de aralıksız geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Uzmanlara göre tablonun umut verici tarafı, saldırganların yapay zekayı çoğunlukla eski dolandırıcılık yöntemlerini modernize etmek için kullanıyor olması.

Mastercard ise siber güvenlik alanındaki deneyimi ve yatırımlarıyla, yapay zekayı savunma ürünlerine entegre ederek tehditlerin bir adım önünde yer alıyor. Dijital ekosistemde güven unsurunu stratejisinin temeline koyan şirket, bu teknolojileri daha erişilebilir kılarak koruma kalkanını genişletiyor.